Граѓаните на Молдавија денес излегуваат на парламентарни избори кои ќе ја одредат иднината на земјата: јасна насока кон интеграција во Европската Унија или враќање под влијание на Русија.
Избирачките места се отворија во 07:00 часот по локално време и ќе бидат затворени во 21:00, а резултатите се очекува да бидат објавени веднаш по завршувањето на гласањето.
Контекст на изборите
Молдавија се наоѓа на границата со Украина, која од 2022 година се соочува со руската агресија. Последиците од војната силно ја погодија молдавската економија – прекин на трговијата, зголемени цени на енергенсите и висока инфлација.
Изборите се одвиваат во атмосфера на напнатост, со бројни извештаи за мешање од Кремљ преку онлајн дезинформации, лажни профили и проруски наративи.
Политичка трка
Во центарот на изборниот натпревар е проевропската владејачка партија Дејство и солидарност (PAS) на претседателката Маја Санду, против Изборниот патриотски блок, проруски сојуз предводен од социјалистите на поранешниот претседател Игор Додон, познат по блиските врски со Москва.
Санду ги нарече овие избори „најважните во историјата на Молдавија“. Додон, пак, ја оцени актуелната, демократски избрана влада како „криминален режим“.
Безбедност и руско влијание
Молдавските власти презедоа сериозни мерки пред гласањето. На 22 септември полицијата уапси 74 лица под сомнение дека подготвувале масовни немири. Според истрагата, осомничените биле обучувани во Србија од руски инструктори за дестабилизациски тактики – пробивање полициски кордони, отпор кон безбедносните сили и користење палки, лисици и дури огнено оружје.
Дополнително, две проруски партии – Срцето на Молдавија и Голема Молдавија – беа исклучени од изборите поради обвиненија за незаконско финансирање, купување гласови и перење пари.
Европски пат
Молдавија е земја кандидат за членство во ЕУ од 2022 година и минатата година ги отвори пристапните преговори. Еврокомесарката за проширување Марта Кос ја пофали владата на Санду за „отпорноста против силите кои сакаат да ја одвратат од Европа“.
Сепак, патот кон ЕУ останува комплициран поради сепаратистичкиот регион Приднестровје, поддржан од Русија и со присуство на руски трупи уште од 90-тите години.
Денешните избори ќе го одредат не само политичкиот правец на Молдавија, туку и геополитичката рамнотежа на западната граница на Украина.
