Agjencia hapësinore amerikane NASA sot dërgoi rreth 15.000 nga 18.218 punonjësit e saj civilë në pushim të papaguar dhe pezulloi shumicën e aktiviteteve të saj, pasi qeveria federale amerikane u bllokua për shkak të dështimit për të miratuar buxhetin në Kongres.
Sipas planit të vazhdimësisë së biznesit të NASA-s, agjencia do të mbyllë të gjitha sistemet jothelbësore, do të sigurojë objektet dhe do të lëshojë urdhra zyrtarë për leje pa pagesë për punonjësit që në ditën e parë, publikoi sot portali amerikan i shkencës Astronomia.
Sipas rregullave të qeverisë federale, lejohen vetëm të ashtuquajturat aktivitete “të jashtëzakonshme”, të cilat janë ligjërisht të nevojshme ose shërbejnë për të mbrojtur jetën dhe pronën njerëzore.
Në mënyrë të përshtatshme, NASA do të vazhdojë operacionet në tre programe kryesore – Stacionin ndërkombëtar hapësinor (SNH), operacionet satelitore dhe zhvillimin e programit Artemis i cili ka për qëllim të kthejë njerëzit në Hënë.
Mbrojtja e programit Artemis është një ndryshim i madh nga planet e mëparshme për operacionet gjatë mbylljes. Në dokumentin e gushtit të vitit 2023, vetëm SNH dhe satelitët ishin të përjashtuar nga operacionet. Në versionin e përditësuar të planit të datës 29 shtator të vitit 2025 u shtuan segmentet e zhvillimit dhe operacional të programit Artemis.
Përveç programit Artemis, përjashtimet vlejnë edhe për operacionet e SNH-së për të mbrojtur jetën njerëzore, si dhe për misionet satelitore që konsiderohen thelbësore për sigurinë dhe mbrojtjen e mjeteve. NASA ende nuk ka publikuar se cilat misione satelitore i plotësojnë këto kërkesa.
Edhe pse punonjësit me leje të pezulluar nuk do të marrin pagë gjatë mbylljes, ata do të paguhen në mënyrë retroaktive sapo qeveria të rihapet.
Numri i punonjësve në pushim të papaguar është rritur krahasuar me vitin e kaluar, nga rreth 1.300 në gusht të vitit 2023 në më shumë se 3.100 në planin aktual.
