Më 27 mars 2026, Maqedonia e Veriut shënon gjashtë vjet nga anëtarësimi në NATO, një proces që zgjati me dekada dhe u shoqërua me pengesa politike dhe diplomatike.
Aspirata për t’u bërë pjesë e Aleancës nisi që në vitet ’90, kur vendi iu bashkua programit “Partnership for Peace”, ndërsa më pas hyri në “Membership Action Plan” – mekanizmi kryesor për përgatitjen e vendeve kandidate. Megjithatë, pavarësisht përmbushjes së një pjese të madhe të reformave, rruga drejt NATO-s u ndal në samitin e Bukureshtit në vitin 2008.
Në atë kohë, vendi nuk mori ftesë për anëtarësim për shkak të kontestit me Greqia për emrin, edhe pse Aleanca kishte vlerësuar progresin në reforma dhe kontributin në misionet ndërkombëtare. Ky moment shënoi një nga pengesat më të mëdha në procesin euroatlantik.
Zhbllokimi erdhi vetëm një dekadë më vonë, me nënshkrimin e Marrëveshja e Prespës në vitin 2018, e cila i dha fund kontestit shumëvjeçar dhe hapi rrugën për integrimin në NATO. Pas ndryshimeve kushtetuese dhe ratifikimit të marrëveshjes, u hoq vetoja greke dhe procesi i anëtarësimit hyri në fazën finale.
Në shkurt të vitit 2019 u nënshkrua Protokolli i Anëtarësimit, i cili më pas u ratifikua nga të gjitha vendet anëtare të Aleancës. Më 27 mars 2020, pas përfundimit të këtij procesi, Maqedonia e Veriut u bë zyrtarisht anëtari i 30-të i NATO-s.
Anëtarësimi u shoqërua edhe me reforma në sektorin e mbrojtjes dhe sigurisë, rritje të buxhetit ushtarak dhe harmonizim me standardet e Aleancës, ndërsa vendi mori edhe detyrime në kuadër të misioneve ndërkombëtare.
Gjashtë vjet më pas, NATO mbetet një nga arritjet kryesore strategjike të shtetit, e lidhur ngushtë me sigurinë dhe stabilitetin në rajon, por edhe me vendime politike që kanë përcaktuar drejtimin e tij.
Ndërsa për anëtarësimin në NATO vendi kaloi përmes ndryshimit е emrit zyrtar të shtetit, sot Maqedonia e Veriut përballet me një sfidë tjetër në rrugën drejt Bashkimi Evropian. Procesi i integrimit evropian mbetet i bllokuar nga Bullgaria, e cila ka paralajmëruar se do të vazhdojë të përdorë të drejtën e vetos derisa të realizohen ndryshimet kushtetuese për përfshirjen e pakicës bullgare në Kushtetutë.
Ky kusht mbetet një nga pengesat kryesore për avancimin e negociatave me BE-në, duke e vendosur vendin përballë një tjetër vendimi politik me pasoja afatgjata për integrimin evropian.PortaliX
